อาจมีคนสงสัยว่าทำไมวันนี้จึงยังมีอยู่? เพราะปัจจุบันปัญหาเชิงโครงสร้างที่เป็นรากฐานของความรุนแรงต่อผู้หญิงนั้นยังไม่หมดไป ความรุนแรงในครอบครัวยังเป็นปัญหาอันดับต้น ๆ ที่ทำให้ผู้หญิงหลายคนถูกละเมิดสิทธิมนุษยชน สูญเสียอิสรภาพ ไปจนถึงเสียชีวิต

SHero Thailand ในฐานะองค์กรที่ทำงานช่วยเหลือผู้เสียหายจากความรุนแรงด้วยเหตุแห่งเพศ ได้เป็นประจักษ์พยานเคียงข้างผู้เสียหายที่เห็นถึงข้อท้าทายในการเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม เราได้ทำการบันทึกข้อท้าทายและการกดทับเชิงโครงสร้างที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน ผลักดันประเด็นด้านสิทธิในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมผ่านกลไกกฎหมายระหว่างประเทศในปีนี้

เมื่อวันที่ 31 ตุลาคม 2565 ที่ผ่านมา SHero ได้เข้าประชุมกับคณะกรรมการสหประชาชาติตามอนุสัญญาว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบัติต่อสตรีในทุกรูปแบบ หรือ Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women (CEDAW) ร่วมกับองค์กรภาคประชาสังคมอื่น ๆ นอกจาก SHero แล้วยังมีองค์กรจากประเทศไทยคือ มูลนิธิมานุษยะ (Manushya Foundation) และ Young Pride Club ร่วมนำเสนอประเด็นสถานการณ์สิทธิมนุษยชนของผู้หญิงอีสาน ผู้หญิงชาติพันธุ์ ผู้หญิงในชุมชนผู้มีความหลากหลายทางเพศในประเทศไทย

เราได้ตอบคำถามคณะกรรมการ CEDAW ในเวที UN และสะท้อนปัญหาที่พบในกระบวนการยุติธรรม รวมถึงข้อท้าทายที่ผู้ถูกกระทำความรุนแรงด้วยเหตุแห่งเพศต้องเผชิญ เช่น การเข้าถึงและติดตามความคืบหน้าของดำเนินการทางกฎหมาย การถูกปฏิเสธทั้งทางตรงและทางอ้อมเมื่อมีการแจ้งความในกรณีความรุนแรงด้วยเหตุแห่งเพศ, การคุ้มครองสวัสดิภาพเป็นไปอย่างล่าช้า, ผู้ปฏิบัติหน้าที่ในกระบวนการยุติธรรมบางส่วน ขาดความเข้าใจเกี่ยวกับกระบวนการทางกฎหมายเมื่อเป็นคดีความรุนแรงในครอบครัว ขาดความเข้าใจเรื่องการคุ้มครองสวัสดิภาพ เป็นต้น

SHero จึงมีข้อเสนอดังต่อไปนี้

– ขอเรียกร้องให้ผู้ถูกกระทำความรุนแรงด้วยเหตุแห่งเพศ ไม่ถูกเลือกปฏิบัติและแบ่งแยก ได้รับความช่วยเหลือที่เหมาะสมตามหลักผู้ถูกกระทำเป็นศูนย์กลาง (survivor-centred approach) ไม่ถูกกดดันโดยเจ้าหน้าที่ให้ไกล่เกลียหรือให้อภัยผู้กระทำความรุนแรง

– ขอเรียกร้องให้ปรับปรุงระบบในการออกคำสั่งคุ้มครองสวัสดิภาพ ตาม พ.ร.บ. คุ้มครองผู้ถูกกระทำความรุนแรงในครอบครัว ปี 2550 ให้เข้าถึงได้โดยสะดวก คำนึงถึงมิติเพศสภาวะ (gender-responsive) และมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นในทุกพื้นที่

– ขอเรียกร้องให้มีการจัดตั้งระบบประเมินและวัดผลการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรม มาตรการการให้ความช่วยเหลือทางกฎหมาย และมาตรการเยียวยาโดยรัฐสำหรับผู้ถูกกระทำความรุนแรงด้วยเหตุแห่งเพศ

– มีการส่งเสริมกระบวนการเข้าถึงความยุติธรรมที่คำนึงถึงคำนีงถึงมิติเพศภาวะ และความละเอียดอ่อน (gender responsiveness and gender sensitivity) เช่น การเสริมทักษะผู้ที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ ผู้พิพากษา อัยการ ทนายความ เจ้าหน้าที่ตำรวจ เป็นต้น

นอกจากนี้ SHero ยังชี้แจงต่อคณะกรรมการ CEDAW ถึงการที่พ.ร.บ ส่งเสริมและพัฒนาการคุ้มครองสถาบันครอบครัว พ.ศ. 2562 ยังไม่มีผลบังคับใช้และหากมีการนำมาบังคับใช้อาจมีปัญหาเดิมในเรื่องการใช้ครอบครัวเป็นหลัก (family-centric) ที่อาจทำให้ผู้ปฏิบัติไม่คำนึงถึงสวัสดิภาพและความปลอดภัยของผู้เสียหายและบุตรมาก่อน ซึ่งเป็นปัญหาปัจจุบันที่ลูกความหลาย ๆ คนของ SHero เผชิญ นอกจากนี้ในคดีล่วงละเมิดทางเพศ ยังขาดมาตรการความปลอดภัยสำหรับผู้เสียหาย เช่น คำสั่งคุ้มครอง (restraining order) ที่จะสามารถคุ้มครองสวัสดิภาพที่ผู้กระทำคุกคามทั้งทางออนไลน์และในชีวิตก่อนหรือระหว่างดำเนินคดีได้ เป็นต้น

หลังจากได้รับฟังข้อเสนอและการสะท้อนปัญหาดังกล่าว คณะกรรมการ CEDAW จึงได้ทำการพิจารณาส่งต่อข้อเสนอไปยังรัฐบาลไทย

.

#IDEVAW2022 #IDEVAW